Social Design Michiel Prins Spring Today teamontwikkeling transformatie

Social Design: De aanvliegroute voor huidige Sociaal-Maatschappelijke vraagstukken

De energietransitie. De uitdagingen in de veranderende ouderenzorg. De transformatie van de zorg in het algemeen. De veranderende rol van lokale overheden. Noem maar op. Als ik kijk naar deze vraagstukken zie ik drie onderliggende uitdagingen ‘hoe’ hiermee om te kunnen gaan.

Sociaal-Maatschappelijke vraagstukken kunnen niet binnen één organisatie opgelost worden. Je zult hiervoor leiders moeten vinden die over de grenzen van organisaties heen willen werken. Je zult met deze leiders aan de slag moeten gaan om deze vraagstukken samen met de doelgroep, met mensen om wie het gaat op te pakken. Dit vraagt om een verandering van traditioneel projectmanagement naar een ontwerpers-mindset waarin het gaat over itereren & experimenteren. En waarin je vanuit de (latente) behoeften werkt en samen met bewoners ideeën genereert & implementeert. Als laatste zul je lokaal moeten beginnen. Met een concreet vraagstuk, een duidelijke doelgroep en een werkbare coalitie.

Om een voorbeeld van een Sociaal-Maatschappelijk vraagstuk te schetsen. Steeds meer ouderen blijven thuis wonen. De vergrijzing neemt verder toe. Met de huidige mogelijkheden redden we het niet. De uitdaging ligt in het ontwikkelen van nieuwe woon-zorgconcepten voor deze doelgroep.

Over de grenzen van organisaties heen.

We zien dat in dit voorbeeld verschillende belangen bij elkaar komen. Verschillende rollen, en verschillende maatschappelijke functies. Denk hierbij aan de regie-functie van de gemeenten. De zorg-taak vanuit de zorginstellingen. Maar ook ontwikkel-kracht van woningcorporaties of vastgoedontwikkelaars. Alleen door alle stakeholders te betrekken, het hele eco-systeem, kan je de juiste oplossingen genereren. Het gaat er om dat je kijkt naar het gezamenlijk belang, het maatschappelijk belang.

Coalities van organisaties & leiders zullen hierop gevormd gaan worden. Coalities die gedreven worden door gemeenschappelijkheid in de ambitie, in de missie. Coalities met leiders die het mandaat hebben om keuzes te kunnen maken.

Samen met de doelgroep, met de mensen om wie het gaat

In deze tijd is het niet meer mogelijk om oplossingen voor deze vraagstukken te bedenken zonder bewoners te betrekken. De reden hiervoor is dat als je breed gedragen oplossingen wil ontwikkelen, je bewoners zelf in de creatie-modus moet zetten. Hen zelf met ideeën laten komen.

Nee, niet als het beleid al is geschreven of om proposities in de eindfase te toetsen. De beste resultaten bereik je als je vanaf het begin af aan jouw doelgroep – de mensen die belang hebben bij het vraagstuk – onderdeel maakt van het proces. Ik hoor vaak binnen bijvoorbeeld gemeenten ‘ja, maar bewoners weten niet wat ze willen’. Of nog erger ‘bewoners weten niet wat goed voor hen is’.

Onzin. Ga eens het gesprek open aan. Vraag eens wat zij belangrijk vinden. Laat jouw eigen idee over wat jij zelf belangrijk vindt eens los. En als je worstelt om de juiste informatie op tafel te krijgen; in de ontwerpwereld bestaat er verschillende tooling die gericht is op het verkennen van de latente behoeften van de bewoners. Maar dit vraagt wel om een behoorlijke mindset shift.

We zullen af moeten stappen van ‘traditioneel’ project management. En als ontwerpers gaan kijken naar het proces. Als Actieonderzoekers. En juist de complexiteit hiervan te omarmen. In deze complexiteit schuilt vaak de meest waardevolle oplossing. Een oplossing die als een hefboom voor het systeem kan werken.

Lokaal

Vaak hoor ik ‘hoe kunnen we dit opschalen naar andere gemeenten, of andere wijken?’ Om heel simpel te antwoorden: dat kan niet. Je kan dit proces, met de daadwerkelijke bewoners, met de gevormde coalitie, alleen lokaal insteken. Laatst vertelde iemand mij dat het zelfs alleen ‘hyper lokaal’ kan worden ingezet.

De reden hiervoor is eigenlijk al even simpel. Andere stad, andere bewoners, andere coalities, andere behoeften, andere oplossingen. Een idee dat in Deventer briljant bleek, blijkt in Breda een regelrechte vergissing te zijn.

Je hoeft niet elke keer het wiel opnieuw uit te vinden. Maar je moet wel investeren om elke keer het wiel opnieuw te spaken.

Social Design

Bij organisaties hoor je altijd ‘het moet zo snel mogelijk af, tegen zo min mogelijk kosten’. We zullen moeten beseffen dat deze vraagstukken niet over één nacht ijs opgelost gaan worden. Dit zijn vaak uitdagende trajecten. Je zult met de betreffende doelgroep een ‘relatie’ aan moeten gaan. Daarom is leiderschap zo’n cruciale factor hierin. Alleen leiders die voelen dat ze met een bepaald vraagstuk aan de slag willen, die het aandurven om dit aan te gaan; die gaan veranderingen realiseren.

Processen om deze vraagstukken te begeleiden vallen voor mij onder Social Design. Voor het vormen van een coalitie met een gemeenschappelijke missie zijn een Future Search of Theory-U perfecte processen. Voor het betrekken van bewoners werken we met Ontwerp- en Actieonderzoektooling.

Processen die itererend werken, gericht op experimenteren, op samenwerken, op lol hebben, op fouten maken, en op succes boeken. Processen met de nadruk op de dialoog, op openheid, op kwetsbaarheid. Processen waarin jouw eigen bewustwording en jouw eigen persoonlijke ontwikkeling de belangrijkste weg is naar samenwerking, naar een oplossing. Alleen door te zien wat jouw overtuigingen zijn en deze los te laten, kan je zien wat echt belangrijk is voor een ander.

Meer weten?

Michiel Prins, Facilitator & Trainer Social Design, schreef deze blog in samenwerking met SPRING TODAY. Wil je met ons van gedachten wisselen over dit onderwerp? Neem contact met ons op via info@springtoday.nl.

Over SPRING TODAY

SPRING TODAY is een interim, search & consultancy organisatie met dé beste experts op het gebied van Change & Transformation. Wij helpen de top 100 organisaties, nationaal en internationaal, in de transformatie naar ‘de organisatie van morgen’. Samen met onze gepassioneerde Change & Transformation professionals is het onze drive om de veranderkracht, en daarmee het succes van de organisatie te vergroten! Om zo, als organisatie voorop te kunnen blijven lopen in de markt!

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.